ترکيبات آلي 1    

                                                     

موادي هستن که فقط در موجود زنده يا ماده اي که زماني زنده بودن، وجود دارن. از اين گذشته، ترکيبات آلي، نماينده غذاهايي هستن که مورد نياز همه جاندارانن.

مواد آلي ازنظر خصوصيات شيميايي، ترکيبات کربن هستن يا بهتره بگيم ترکيباتي هستن که در اونها پيوندهاي شيميايي اصلي، دو يا چند اتم کربن يا کربن و هيدروژن رو بهم متصل مي کنن.

بنابراين دي اکسيدکربن و يون کربنات و مشتقات اونها، جزء مواد آلي به حساب نمي آن. چون در اين مواد، کربن با اکسيژن پيوند داره. اما گاز متان بخاطر پيوندهاي کربن -هيدروژني که داره، یه ترکيب آليه.

چون عنصر کربن مي تونه 4 پيوند کووالانسي با ساير اتمها و از جمله اتمهاي کربن برقرار کنه، بنابراين مي تونه زنجيره هاي طويل اتمهاي کربن رو تشکيل بده.

 


 

 

ترکيبات کربن، مي تونن شکل حلقوي هم به خودشون بگيرن مثل بنزن . در پيکر موجودات زنده، ترکيبات آلي بسيار زياد و پيچيده اي وجود داره. بين اينها، 4 گروه هستن که در همه سلولها پيدا مي شن و اساس ساختماني موجود زنده رو تشکيل مي دن که عبارتند از: هيدراتهاي کربن، ليپيدها، پروتئينها و اسيدهاي نوکلئيک.


1)  هيدراتهاي کربن:

که از ترکيب کربن، هيدروژن و اکسيژن به وجود مي آن. نسبت اتمهاي هيدروژن و اکسيژن در هيدراتهاي کربن، مشابه نسبت اونا در مولکول آب و همين امر باعث شده که اين ترکيبات، هيدرات يا ترکيبات کربن دار محتوي آب يا همون هيدرات کربن نام بگيرن.

هيدراتهاي کربن، سه گروه مهم دارن که اولين و کوچکترين اونها منوساکاريدها ست.

منوساکاريدها کوچکترين هيدراتهاي کربن هستن که تعداد کربن اونها بين 3 تا 7 تاست. مثلا" به قندهاي سه کربني، تريوز و به قندهاي 4 کربني، تتروز مي گن. قندهاي پنتوز، 5 تا کربن دارن و قندهاي 6 کربنه هم هگزوز نام دارن.

گلوکز، معروفترين مونوساکاريدهاست که سوخت رايج خيلي از سلولهاي بدنه.

فروکتوز، گالاکتوز و ريبوز هم از مهمترين منوساکاريدها هستن.

 

 

دي ساکاريدها:

دي ساکاريد وقتي حاصل مي شه که دو منوساکاريد مشابه يا از انواع مشابه، با از دست دادن آب، به همديگه پيوند مي خورن مثلا"در جوانه گندم، همون چيزي که بهش سمنو هم مي گيم، ازترکيب دو مولکول گلوکز ، مالتوز يا قند جوانه گندم به دست می آد .

ساکاروز يا قند نيشکر از ترکيب يک گلوکز و يک فروکتوز، حاصل مي شه و در نهايت ترکيب گلوکز با گالاکتوز، لاکتوز رو مي سازه که همون قند شيره.


پلي ساکاريدها:

پلي ساکاريدها، پلي مرهاي قندهاي ساده هستن و معمولا" از ترکيب تعداد زيادي گلوکز، ساخته مي شن. سلولز، يکي از پلي ساکاريدهاي مهم طبيعته که از حدود 2000 واحد گلوکز ساخته مي شه و غذاي خيلي از گياهخواران هم هست . پنبه و کاغذ و همچنين بخش اصلي ديواره سلولهاي گياهي، همشون سلولز هستن.

 

 

نشاسته هم يه نوع پلي ساکاريد خوراکيه و در سلولهاي گياهي ديده مي شه. وقتي تعداد زيادي گلوکز در سلولهاي کبدي و ماهيچه اي جمع مي شن، پلي ساکاريد خيلي مهمي به اسم گليکوژن بدست مياد که منبع ذخيره اي گلوکز در سلولهاي جانوري و قارچهاست.

 

 

وظيفه هيدراتهاي کربن بعنوان واحدهاي ساختماني در بدن موجودات زنده و بعنوان مواد غذايي براي سوخت تنفس سلولي.


) ليپيدها:

ليپيدها هم مثل هيدراتهاي کربن از هيدروژن، اکسيژن و کربن ساخته شدن. اما تفاوتشون با هيدراتهاي کربن در نسبت اين عناصر با همديگه ست.

خصوصيت اصلي ليپيدها، حل نشدن اونها در آبه. تري گليسيريدها، معروفترين ليپيدها هستن که از ترکيب سه مولکول اسيدچرب و يک مولکول گليسرول بوجود اومدن. ليپيدها علاوه بر اينکه بخش مهمي از غشاهاي سلولي رو مي سازن، يکي از مهمترين اشکال ذخيره انرژي در بدن هم هستن.

 

 


 

 


 

ترکيبات آلي 2    

3)  پروتئينها:

پروتئينها، پلي مرهاي واحدهايي به نام اسيدهاي آمينه هستن و در ترکيبات خودشون، علاوه بر هيدروژن، اکسيژن و کربن، نيتروژن و گاهي اوقات گوگرد هم دارن.

اصولا" در سلولها، 20 نوع اسيد آمينه وجود داره. هر پروتئين مي تونه يک تا 20 نوع اسيد آمينه مختلف داشته باشه.

در واقع هر تعداد از هر نوع اسيدآمينه اي در ساختارش مي تونه وجود داشته باشه.

بنابراين هيچ وقت نمي شه براي محل استقرار، تعداد و انواع اسيدهاي آمينه اي که به صورت زنجير بهم متصل مي شن، حدي قائل شد.

از طرف ديگه الگوهاي بسيار گوناگون تا خوردگي زنجيره هاي اسيدهاي آمينه هم بر گوناگوني پروتئينها اضافه مي کنه.

 

 

پروتئينها کارهاي خيلي مهمي بعهده دارن.

خيلي هاشون نقش مواد ساختماني حياتي رو در اسکلت سلول بازي مي کنن.

هموگلوبين، مسئول انتقال گازهاي تنفسي در خونه و پروتئينهاي ماهيچه نقش اساسي در حرکت موجود زنده دارن.

بعضي از پروتئينها، نقش آنزيمي دارن يعني باعث سريعتر شدن انجام واکنشهاي شيميايي بسيار حياتي در سلول مي شن.

به طور کلي، انجام واکنشهايي که به انرژي فعال کننده زيادي نياز دارن، بدون آنزيمها، امکانپذير نيست.

سوزاندن گلوکز يا شکستن پيوند مولکولهاي پروتئين از جمله اين واکنشهاست.

آنزيمها در عين حال که بر سرعت واکنشها تاثير دارن، اما خودشون در اين واکنشها مصرف نمي شن.

 

 


 

4) اسيدهاي نوکلئيک:

اسيدهاي نوکلوئیک مجموعه مولکولي پيچيده اي مرکب از يه باز نيتروژن دار، قند 5 کربني و گروه فسفات هست که به اون نوکلئوتيد مي گن. . قند 5 کربني بصورت ريبوز يا دي اکسي ريبوز .

 


 

باز نيتروژن دار از سري ترکيبات حلقوي محتوي نيتروژن و کربن.

باز يک حلقه اي، پورين (سيتوزين و تيمين) و دو حلقه اي، پريميدين که شامل گوانين و آدنين و اوراسيل هستن.

 

 

 

اوراسيل مختص RNA و فقط در گروه ريبوزدار ديده مي شه و تيمين هم که فقط در گروه دي اکسي ريبوزدار وجود داره، مختص DNA.


 

 DNA ،اسيد نوکلوئيک بوجود آورنده سيستم ژنتيکي سلوله.

 


 

 

فصل اول | نگرش علمی و علوم زیستی

1- اولین مرحله روش علمی كدام گزینه است؟

الف) جمع آوری اطلاعات      ب) فرضیه سازی      ج) تعریف مسئله      د) نظریه سازی

 

2- آخرین مرحله روش علمی كدام گزینه است؟

الف) انتشار گزارش     ب) ثبت یافته ها     ج) آزمایش فرضیه     د) تفسیریافته ها و نتیجه گیری

 

3- پژوهش های علوم زیستی پایه ای به چه منظور صورت می گیرد؟

الف) شناخت قوانین حاكم بر پدیده های زیستی

ب)شناخت ویژگی های محیط زیست

ج) شناخت چگونگی انتقال صفات وراثتی

د) شناخت صفات غیرژنتیكی موجودات زنده

 

4- مهم ترین نقص آزمایش ون هلمونت در ارتباط با چگونگی پیدایش موش ها كدام بود؟

الف) عدم جمع آوری اطلاعات       ب) عدم تكرار آزمایش

ج) عدم فرضیه سازی                  د) عدم تعریف مسئله

 5– استفاده از قوانین وراثتی در به دست آوردن موجوداتی كه ویژگی مطلوبی دارند، جزء كدام یك از شاخه های علوم زیستی است؟

الف)‌علوم زیستی كاربردی      ب) علوم زیستی پایه ای

ج) علوم محیط زیست             د) علوم آزمایشگاهی

 

7- «فرضیه» چیست؟

الف) پاسخ هایی است كه بر اساس حدس و گمان و باور به یك مسئله داده می شود.
ب) حدس و گمانی است كه بر پایه اطلاعات بدست آمده، درباره علت و چگونگی پدیده ای زده می شود.
ج) تغییر یافته ها ، نتیجه گیری و نظریه سازی می باشد.
د) پاسخ به موضوع هایی است كه در آزمایشگاه یا طبیعت قابل اندازه گیری نباشند.

 

8 – فرضیه زیر از كدام دانشمند است؟ «نوزادان مگس از ذرات ریزی كه مگس ها روی گوشت فاسد بر جای می گذارند به وجود می آیند»

الف)‌ون هلمونت      ب) فرانچسكو ردی      ج) لویی پاستور      د) ماتیاس شلایدن

 

9 – تهیه گیاهانی كه میوه های مرغوبی تولید می كنند جزء كدام دسته از علوم زیستی است؟

الف) علوم زیستی كاربردی      ب)عدم زیستی پایه ای

ج) طبقه بندی جانداران            د) فیزیولوژی

 

10 – فرضیه زیر از كدام دانشمند است؟ «موش ها خود به خود از پیراهن كثیف و دانه های گندم پدید می آیند»

الف) فرانچسكو ردی      ب) ون هلمونت

ج) تئودور شوان            د) ماتیاس شلایدن

 

فصل دوم | ساختار سلولی

 

1- كدام گزینه از نقش های دیواره سلولی نیست؟

الف) استحكام بخشیدن به سلول                     ب) شكل دادن به سلول

ج) جلوگیری از حمله میكروب های بیماری زا        د) شناسایی مواد محیط اطراف سلول

 2 – كدام گزینه نادرست است؟

الف) سلول های گیاهی دارای دیواره سلولی و سلول های جانوری فاقد آن هستند.

ب) همه سلول های گیاهی دارای كلروپلاست هستند

ج) سلول های گیاهی اغلب واكوئل های بزرگ و سلول های جانوری واكوئل های كوچك دارند

د) اسكللت سلولی شامل رشته ها ولوله های پروتئینی است كه در سر تاسر سیتوپلاسم قرار دارد.

 

3 – تركیب اصلی سیتوپلاسم تعامل چه موادی است؟

الف) پروتئین ها و قندها      ب) چربی ها و پروتئین ها

ج) آب و چربی ها               د) آب و پروتئین ه

 

4- هر كروموزوم از دو ... تشكیل شده است كه از محلی به نام .... به هم متصل هستند.

الف) كروموزوم – سانتریول         ب) كروماتین – سانترومر

ج) كروماتید – سانترومر              د) كروماتید- سانتریول

 

5 – مواد زاید در درون كدام اندامك سلول انباشته می شوند؟

الف) دستگاه گلژی       ب) لیزوزوم       ج) واكوئل       د) شبكه آندوپلاسمی

 

6- ریبوزوم ها در كدام قسمت از سلول ساخته می شوند؟ و كار ریبوزوم ها چیست؟

الف) هستك – محل ساخته شدن پروتئین ها هستند

ب) هستك – در آزاد شدن انرژی نقش دارند

ج) شبكه آندوپلاسمی – در تنفس سلول نقش دارند

د) شبكه آندوپلاسمی – گوارش مواد در آن ها صورت می گیرد

 

7 – رنگ قرمز چغندر به علت انباشته شدن ماده رنگی در كدام اندامك است؟

الف)‌میتوكندری         ب) واكوئل         ج) هستك         د) دیواره سلولی

 

8 – نقش دستگاه گلژی چیست؟

الف) محل ساخته شدن پروتئین هاست

ب) در آزاد كردن انرژی مواد غذایی نقش دارد

ج) محل ساخته شدن آنزیم هاست

د) در ترشح مواد به خارج از سلول نقش دارد

 

9 – سلول های ریشه هویج فاقد كدام مورد زیر است؟

الف) دیواره سلولی      ب) غشای سلولی      ج) كلروپلاست      د) میتوكندری

 

10 – بزرگترین اندامك درون سلول های جانوری كدام است؟

الف) میتوكندری         ب) واكوئل         ج) شبكه آندوپلاسمی         د) هسته

 

11- عمل فتوسنتز در گیاهان به عهده كدام اندامك است؟

الف) میتوكندری        ب) واكوئل       ج) لیزوزوم       د) كلروپلاست

 

12 – كدام یك نفوذ پذیری انتخابی ندارد؟

الف) دیواره سلولی      ب) غشای سلولی      ج) غشای واكوئل      د) غشای میتوكندری

 

13 – كدام اندامك دارای غشای دو لایه است؟

الف) ریبوزوم        ب) لیزوزوم        ج) واكوئل        د) هسته

 

14 – كروماتین از چه موادی تشكیل شده است؟

الف) آب و DNA       ب) پروتئین و DNA       ج) چربی و پروتئین       د) چربی و DNA


15 – كدامیك از سلول های زیر دارای دیواره سلولی است؟
الف) سلول استخوان ماهی        ب) سلول ماهیچه انسان

ج) سلول ریشه چغند                 د) سلول پانكراس انسان

منبع:

www.school-online.mihanblog.com

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و چهارم آبان 1391ساعت 14:26  توسط طاها حسنوند  |